Sohbet Bursa

Sağlıklı olmak, insan mutluluğunun öncelik taşıyan bir öğesidir. Sağlık genellikle kendiliğinden var olan bir durum olarak algılanır. Oysa sağlıklı olma uğrunda çaba gösterilmesi gerekir. Hatta bugünkü bilgilerimiz bize bu uğraşın daha doğum öncesi dönemde başlaması gerektiğini göstermektedir. Doğal olarak bu aşamada yapılması gerekenler, anne ve babalara düşmektedir. Olaya nesillerin sağlığı olarak bakıldığında, sağlığın ve sağlıksızlığın nesiller boyunca aktarılabileceği görülür. Anne ve babalar genetik özelliklerinin yanı sıra kendi sağlıklarına gösterdikleri özenle bebeklerine sağlık aktarabileceklerini bilmelidirler.

Sağlıklı bir yaşam için alınması gereken önlemlerin pek çoğu günlük yaşamımızda uygulamamız gereken küçük ve kolay çabalardan oluşur. Nerede olursa olsun günlük yaşamı düzenleyen bazı temel kuralların bilinerek uygulanması, sağlığın korunmasını ve diğer bireylerle paylaştığımız yaşamı kolaylaştırır. Bu kurallardan en önemli bazıları temizlik, sağlıklı beslenme, bedensel ve zihinsel çalışma, düzenli yaşam, sigara, alkol, uyarıcı ve uyuşturucu maddelerden uzak durma, kazalardan korunma, sorunlarla başa çıkmada doğru ve uygun yöntemler kullanmadır.

Çoğunlukla günlük çabalarda hedefin mutluluk olduğu varsayılır. Oysa altta yatan asıl neden güvenlik duygusudur. Çünkü hayatta kalmayı sağlayan en ilkel dürtü korkudur ve güvenlik duygusu korkunun yatıştırılmasıyla ortaya çıkar. Kendimizi güvende hissedebilmemizin ilk koşulu ise bilmektir. Ancak bildiğimiz şeyi, bildiğimiz kadarı ile kontrol edebiliriz. İkinci basamaksa bilginin eyleme dökülmesidir. Bilgimizi davranışımıza yansıtamıyorsak bu bilgi bizim için huzursuzluk kaynağı olmaktan öteye geçemez. Bir sonraki aşama ise paylaşarak çoğaltma, yandaş oluşturmadır. Bunun için bilgimize dayanan doğru bulduğumuz davranışı kurallaştırmaya çalışırız. Toplum içindeki pek çok kural bu yolla oluşmuştur. Zaman içinde altta yatan bilgi evrimleştikçe kurallar da değişecektir.

Bugün sağlıklı yaşam için bilinmesi gereken başlıca kurallar şunlardır:
I. TEMİZLİK

A. HİJYEN NEDİR, NE ÖNEMİ VARDIR?

B. CİLT TEMİZLİĞİ
C. SAÇ TEMİZLİĞİ VE BAKIMI

D. YÜZ, GÖZ VE KULAK TEMİZLİĞİ

E. AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI

1. Diş Çürümesi

2. Diş Eti Hastalıkları

3. Dişlerin Gelişim Bozuklukları

4. Ağız ve Diş Sağlığı Nasıl Korunur?

5. Diş Fırçalama Tekniği

6. Diş İpi Kullanımı

F. MEMELERİN BAKIMI

G. CİNSEL BÖLGENİN TEMİZLİĞİ
1. Adet Döneminde Temizlik ve Bakım Nasıl Yapılmalıdır?
2. Tuvalet Sonrası Beden Temizliği

H. EL VE TIRNAK TEMİZLİĞİ VE BAKIMI

İ. AYAK TEMİZLİĞİ
J. BANYO YAPMA

Cinsel İlişki Sonrası Temizlik

II. SAĞLIKLI GİYİNME

III. ORTAMIN TEMİZLİĞİ VE BAKIMI
A. FARKLI ORTAMLARIN TEMİZLİK ÖZELLİKLERİ
1. Yerler ve Yüzeyler
2. Buzdolabı
3. Lavabo ve Tuvaletler

B. YİYECEK VE İÇECEKLERİN TEMİZLİĞİ

C. BESİNLERLE İLGİLİ HİJYEN KURALLARI

D. MUTFAKLA İLGİLİ HİJYEN KURALLARI

E. ATIKLAR

IV. BESLENME

V. HAREKETLİ YAŞAM

VI. DÜZENLİ YAŞAM VE UYKU

VII. ÇALIŞMA ORTAMI

VIII. GÜNLÜK YAŞAMDA STRESLERLE BAŞA ÇIKMA

IX. ZAMAN YÖNETİMİ
X. SİGARA, ALKOL, MADDE KULLANIMI

1. Bağımlılık Nedir?

2. İradesiz Kişiler mi Bağımlı Olur?

3. Ne Kadar Alkol İçmek Risklidir?

4. Esrar, Bağımlılık Yapar mı?

5. Ecstasy Bağımlılık Yapar mı?

6. Uyuşturucu Bazı Ülkelerde Serbest mi?

7. Ara Sıra Kullanmak Zararlı mıdır?

8. Herkes Uyuşturucu Kullanıyor ve Onlara Bir Şey Olmuyor! (mu?)

9. Arkadaşımın Uyuşturucu Kullanması Beni Etkiler mi?

10. Uyuşturucu Sadece Kullanan Kişiye mi Zarar Verir?

Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Nazım Kaya, AA muhabirine yaptığı açıklamada, aşırı kiloya karşı çeşitli kampanyalara destek veren ve bilgilendirme çalışmaları yürüten devletin, gazlı içeceklerin tüketiminin azaltılmasına yönelik yeterli özeni göstermediğini savundu.

Özellikle alkolsüz içecekler tebliğinde tüketicinin eksik bilgilendirilmesinin söz konusu olduğunu iddia eden Kaya, ”Etiket bir malın kimliğidir, içinde ne barındırdığını özellikle tüketici sağlığıyla ilgili içinde ne kullanıldığını anlatır. Gazlı içeceklerde tatlandırıcılar, alkol kullanılabiliyor. Ancak, bu konuda şişelerin üzerinde yazılar bulmak neredeyse imkansız. Promosyonlar büyük büyük yazılıyor, içeriği ise 4 punto, karınca yazısı gibi oluyor” dedi.

Kaya, gazlı içeceklerin özellikle şeker hastaları için ciddi riskler oluşturduğunu, ancak, tüketicinin bu konuda da yeterince uyarılmadığını vurguladı.

Promosyonlarla gençlerin gazlı içecek tüketimine yönlendirildiğini, şişe boylarının da büyütülerek aile içinde daha fazla kişiye ulaşılmaya çalışıldığını anlatan Kaya, şöyle devam etti:

”Gazlı içecekler de üreticiler ciddi şekilde kandırılıyor. Ama kimse bunun farkında değil. Bir yandan sağlık, obizeteyle mücadele diyoruz, diğer taraftan bu tür ürünlerin tüketimini teşvik edilmesine sesimizi çıkarmıyoruz. İnsanlarımız maalesef küçük promosyonlardan yararlanmak için gazlı içecek tüketimini artırıyor. Tüketici ne içtiğinin bile tam bilincinde değil. Portakal resmini görüyor, sanıyor ki içinde sıkma portakal var.

Avrupa’da ölçekler sınırlandırıldı ama bizim ülkemde bu yönde bir standart yok. Avrupa ülkelerinde 1 litrenin üzerindeki gazlı içecek şişeleri yasaklanırken biz de 3 litrelik şişelerde satış yapılıyor. Ramazanda ve yaz döneminde bu ürünlere talep daha da artacak. Reklam ve promosyonlu satışlarıyla firmalar cirolarını arttırırkenTarımve Köyişleri Bakanlığı’ndan tavsiye niteliğinde karar istemiyoruz.
Piyasayı düzenleyici, vatandaşı koruyucu çalışmalar yapılmalı.”

Kaya, alternatif içecekler konusunda da devletin gerekli teşvikleri sunması gerektiğini, bu konuda bilinçlendirme çalışmaları yapmasının doğru olacağını belirtti.

Ayran ve meyve suyu tüketiminin arttırılmasının daha doğru olacağını anlatan Kaya, ”Ayran başta olmak üzere alternatif içeriği deneyin diyoruz. Obeziteye karşı ciddi şekilde mücadele etmemiz gerekiyor. Ayranımız, şerbetimiz var. Bu tür içecekler alanında yatırımlarımız olmalı. Ayranımız, şerbetlerimiz gençlerimiz tarafından neredeyse bilinmiyor” dedi.

-GAZLI İÇECEKLER EKSTRA KALORİ SAĞLIYOR-

Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Sert de, yaz aylarında tüketimi ciddi oranda artan gazlı içeceklerin özünde, şeker, su ve asit bulunduğunu, bunu ”boş ve gereksiz kalori” şeklinde tanımladıklarını vurguladı.

Yazın aşırı sıcaklarda yoğun terleme nedeniyle su ihtiyacının arttığına dikkati çeken Sert, ”İnsanlar susuzluğunu gidermek için gazlı içecekleri kullanıyor. Yazın veramazanayında tüketimi 2 katına çıkan gazlı içecekler sadece susuzluğu gidermiyor, ekstradan kalori alımına neden oluyor. Yaz aylarında artan gazlı içecek çılgınlığına ‘dur’ denilmesi gerekir” diye konuştu.

Sert, yemeğin yanında tüketilen gazlı içecekler nedeniyle bilinçsiz şekilde kalori alındığını, bir kutu gazlı içecekteki kalori oranının 150-250 arasında değiştiğini söyledi.

Sağlıklı bir toplum oluşturulması için gazlı içecek tüketiminin azaltılması gerektiğine dikkati çeken Sert, ”Bir kaç saniyede içtiğiniz bir gazlı içecek bir saat yürüdüğünüzde harcayacağınız kaloriyi yüklüyor. Sonra oturupdiyetyapalım diye düşünüyoruz” dedi.

-TATLANDIRICI TEHLİKESİ-

Sert, çoğu gazlı içecek ürününde şeker yerine früktoz kullanıldığını, bunun da aşırı tüketimine neden olacağını belirterek, şöyle devam etti:

”Früktozun çay şekerinden çok daha fazla şişmanlatıcı özelliği olduğu biliniyor. Çay şekerinden daha fazla tatlılık verdiği ve daha ucuz olduğu için früktoz üreticiler tarafından tercih ediliyor. Tatlandırıcı maddelerin şişmanlığa ve pankreas kanserine sebep olduğu son yıllardaki bilimsel çalışmalarda ortaya konuldu. Sadece susuzluk gidermek amacıyla böyle bir ürün tüketmek son derece yanlış. Onun yerine daha çok mineralli su yani maden suyu tercih edilmeli. Terlediğimizde sadece su kaybetmiyoruz, mineral kaybediyoruz. Bu nedenle mineralli su tüketilmeli.”

Gazlı içeceklere alternatif ürünler arasında ayranın ön plana çıkartılması gerektiğini belirten Sert, ”Özellikle ayran, inanılmaz güzel ve Türklere özgü bir ürün. Avrupa ülkelerinde yoğurdun her çeşidi kullanmaya çalışılırken, biz yoğurt ve ayran tabirlerini dünyaya yaymış bir ülke olarak yeterince kullanamıyoruz. Ayranda, daha fazla besin maddesi, daha az kalori bulunuyor” dedi.

Sert, ayranın yanı sıra susuzluk giderici taze meyve sularının tercih edilebileceğini, ancak, kutu meyve sularının bazılarında da tatlandırıcı ve şeker katkısı olduğunu dikkati çekti.

Bazı ülkeler yüksek kalori içerdiği için yüksek miktarlı gazlı ürün şişelerini yasakladığını anlatan Sert, ”Früktoz Türkiye’de çok fazla denetlenmiyor. Früktozun gıdalarda olması batılı ülkelerin birçoğunda yasaklandı veya ciddi kısıtlamalar getirildi. Düzgün denetleyen laboratuvar sayısı da yetersiz. Görsel ve yazılı medyada, gazlı içecek reklamları çocukları özendirecek şekilde olmamalı. Kuzey Avrupa ülkelerinde televizyonların prime time sürelerinde bu tür reklamlarına kısıtlama getiriliyor” diye konuştu.

AA